تبلیغات
کریتیک

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کریتیک

ساختن ناخودآگاه‌های انقلابی!

یکشنبه 19 آذر 1396

فلسطین و کوردستان

نویسنده: دیاکو   طبقه بندی: همه و هیچ، 

مسئلەی ملی فلسطین و کوردستان تفاوت های عمدەای با هم دارند، مسئلەی فلسطین ماهیتا بحرانی تر و مسئلەی کوردستان قدیمی تر است. فلسطین در وضعیت مدرن اشغال شدە است و مستقتیما از طریق امپریالیسم دچار بحران شدە است ، کوردستان از همان ابتدای تاریخ مدرن خود بە صورت تکە تکە موجودیت داشتە است و علاوە بر نقش پیشینی امپریالیسم (سایکس-پیکو) ، نقش دولت های ارتجاعی منطقە نیز ماثر بودە است. در مورد فلسطین مسئلەی سلب مالکیت زمین شدت بیشتری نسبت بە کوردستان داشتە است. در فلسطین مسئلە بیشتر بدین صورت است کە بە جای یهودی کردن فلسطینیان، آنها را از سرزمینشان بیرون کردەاند و سال بە سال اسرائیل پیشروی بیشتری داشتە است، در مورد کوردستان، مسئلە با آسیمیلاسیون ایدئولوژیکی و یا بعضا تعریب (و موارد مشابە در ترکیە و ایران) مواجە بودە است. در مورد فلسطین بە وضوح شاهد حذف نژادی هستیم ، در حالیکە کوردستان تنها در چند پروژه شاهد نسل کشی بودە است. دشمن فلسطین تنها با نابودی فلسطین میتواند پروژەاش را تکمیل نماید. دشمنان کوردستان با توجە بە تفاوت هایی کە با هم دارند ، با اطاعت ایدئولوژیک کوردستان از آنها پروژەشان بە سرآمدهای خود نزدیک می شود.مسئلەی مرز ومناطق مرزی در فلسطین راحت تر قابل حل است ، اما در مورد کوردستان مسئلەی مرز و مناطق مرزی از مسائل بسیار پیچیدەایست کە هنوز پاسخ مناسبی نیافتە است.

با توجە بە وضعیت های مشابهی کی دو ملت تحت ستم در آن بە سر می برند، اما در طول تاریخ همبستگی استراتژیک و مبارزاتی این دو ملت کمتر دیدە شدە است. در هنگام شورش های کوردهای عراق، جبهه مردمی آزادی فلسطین در بغداد مقر داشت و صدام از آنها پشتیبانی می کرد. در جایی نوشتە شدە بود، هنگامی کە جلال طالبانی شورش خود را آغاز نمود (قبل از خیانت و همدستی با ایران) صدام خطاب بە جرج حبش گفتە بود کە "نگران جلال نباش، او را درهم میشکنیم". در رفراندوم اخیر کوردستان نیز اسرائیل جز تنها حامیان! رفراندوم استقلال کوردستان بود. محمود عباس نیز از مخالفان تشکیل کشور کوردی بود، و هنگامی کە امریکا بە کوردهای سوریە کمک های تسلیحاتی می کند همزمان قدس را پایتخت اسرائیل معرفی می کند. در واقع مسئلە همچون یک کلاف بهم ریختە می باشد و پی ریزی این بهم ریختگی نیز نقشەی مستقیم امپریالیسم و دولت های مرتجع منطقە می باشد. بورژوازی جهانی همانطور کە از اتحاد طبقاتی طبقات تحت ستم بە نحو احسنت جلوگیری کردە است و با وجود درد مشرکشان آنها را از هم گسیختە و بعضا در مقابل هم قرار دادە است ، در مورد مسئلەی ملی نیز کاملا موفق عمل کردە است. بورژوازی جهانی با فرماسیون ناهمگونی کە دارد چە از لحاظ ایدئولوژیک و چە از لحاظ سرکوب فیزیکی کاملا پیروزمندانە عمل کردە است تا موقعیت کنونی را بە وجود بیاورد. همانگونە کە پرولتاریا فریب بورژوازی را خردە است و مبارزاتش از مبارزات صنفی جلوتر نمی رود ، یعنی مبارزەای را جلو می برد کە نقشەاش دست بورژوازی می باشد، ملت ها نیز در مبارزاتشان فریب خردەاند، بە جای هم راستایی مبارزات ، رقابت و تنگ نظری جای خود را در مبارزات محکم کردە است، بە جای همدردی و اتحاد مبارزاتی ، تنفر و دشمنی با همدیگر، تنور گرمی دارد.


در واقع اصلا عجیب نیست کە هیچگونە موفقیتی در هیچکدام از مبارزات برحق بە دست نمی آید،هنگامی کە فرودستان، ستمکشان و استثمارشوندگان در مقابل هم ایستادەاند ، بالا دستی هایشان بە راحتی می توانند بر آنها حکومت نمایند. این اتحاد تنها با درکی درست از ایدئولوژی مارکسیستی و کاربست آن است کە می تواند بە این وضعیت تبهگون خاتمە دهد. یکی از امورات بسیار جدی‌ای کە باید انجام شود این است کە مارکسیست های خاورمیانە باید بە این نظر برسند کە برای رهایی هر نقطە از خاورمیانە ، رهایی از خط مشترک فلسطین-کوردستان می گذرد و بدون درنظر گرفتن این مسئلە ، و یا بی اهمیت جلوه دادن یکی در مقابل دیگری در دام بازی های امپریالیستی و ارتجاعی کنونی پربستە و خاموش می مانند.

 

چهارشنبه 27 اردیبهشت 1396

مرۆڤیش شتێکی ئەوها نیە

نویسنده: دیاکو   طبقه بندی: همه و هیچ، 

مانگ گەرچی سارد و سڕە
بەڵام ، هەمووشەو دێتە دی
پیاو هەموو ئەو شتەیە کە دەبێ تێک بشکێت
مرۆڤیش شتێکی ئەوها نیە

جوورە بەیانیەک هاتووە هەڵم دەستێنێت لە خەو
 هەموو شتێکم لەبیرە و
بەڵام، نە شلێژاوم نە قووڕوەسەر
تەنیا جارجار بڕیسکەیەک لە ناو زگماو دێتە بەرەو سەرێ
کە دەگاتە ناو سینگم 
هیندێک رادەوەستێ و ئینجار دەتۆقێتەوە

ئاخڕین جار کە رۆیشت پەی کوتم
تازە من نابمە ئەو کەسە کە تۆ ناسیت
منیش سەرێکم لاقاند و سەرێکم بەرداوە
و کوتی راستت دەوێ ؟
تو چیت کە خۆشم بوێ؟
جا خۆ راستە، ترسی منیش هەر ئەوەیە
جاخۆ من چیم ؟
هەموو ناخۆشی مرۆڤ بوون، هەر ئەوەیەو
دەستەوئەژنۆ بوون عیلاجی نیە
بوون عیلاجی نیە
"ببین بە" عیلاجی نیە
عیلاجیش بوونی نیە

جا دەمکووت
پیاو هەموو ئەو شتەیە کە دەبێ تێک بشکێت
مرۆڤیش شتێکی ئەوها نیە
هەست نەکەین دونیا لەبەر ئێمە راوەستاوە و
هەست مەکەن دونیا ماوە
ئێمە تەنیا ژمارەیەکی تۆری کۆمەڵایەتی و وشەنهێنین
نە جەستەیەو نە رووحی تیاماوەو
نە گڕی تێ بەر دەبێ و
نە ئەو کات کە شێتمان دەکات
ئاوێکی ساردمان دەداتێ

بە ڕای ئێوە چی دەقەومێت ئەو کات
کە ماسی چیتر ئاوی ناوێت
پشیلەکان زبڵیان ناوێ و 
سەگەکانیش ناقوولێنن
چی دەقەومێت
کە باران هۆی ستڵ و جەمەو
نەک ڕازاوەندنەوی جێ ژوان
کە ڕەشەبا هێزی نابێ و
تاڤگە خۆی ئیشک دەکات و 
هەرچی رەنگە خۆ دەکووژێت؟

سەبارەت بەوە با بڵێم بەداخەوە
هۆشمان زۆرەو
زانیاری کەم ناهێنین
زۆر ناخۆشە بزانیت تۆ بۆچی بە کار نایەیت و 
ئەوەی دیکەش بزانێت خۆشی هەر بە کار نایەت و 
کۆمەڵگاکانیش بزانن
نەک لە ژوور و نەک لە دەر
هیچی چاکیان باس ناکەن

ئێمە ئەوەمان نیە
گەرانەوەی ئەبەدی
مانگ گەرچی سارد و سڕە
بەڵام ، هەمووشەو دێتە دی


دوشنبه 16 اسفند 1395

عمل خلاق چیست ؟ - دلوز

نویسنده: دیاکو   طبقه بندی: همه و هیچ، 

عمل خلاق چیست ؟

ژیل دلوز

- ترجمە از دیاکو 

بگذارید بگوییم کە اطلاعات چە هست، سیستم کنترل کنندەای از نظم-کلمات کە درون جامعەای مشخص استفادە می شود. کار هنری چە کاری می تواند با آن داشتە باشد؟ بیاید دربارەی کارهای هنری صحبت نکنیم ، بلکە سرآخر بگوییم کە یک ضداطلاعات وجود دارد. در زمان هیتلر، یهودی هایی کە از آلمان می رسیدند اولین کسانی بودند کە  دربارەی ضداطلاعات [انجام دادن] درون اردوگاههای کار اجباری با ما سخن گفتند. ما باید اذعان کنیم کە ضداطلاعات هیچگاه برای انجام هیچ کاری کافی نبودە است. هیچ ضداطلاعاتی هیتلر را نیازردەاست. بە جز یک مورد. کدام مورد؟ این آن چیز مهم است. ضداطلاعات تنها زمانی موثر است - و این طبیعت اش است - کە بە یک عمل مقاومتی تبدیل شود.یک عمل مقاومتی ، امری اطلاعاتی یا ضداطلاعاتی نیست. ضداطلاعات تنها زمانی موثر است کە تبدیل بە یک عمل مقاومت شود.
چە رابطەای میان کار هنری و ارتباطات وجود دارد؟ هیچ . یک کار هنری یک وسیلەی ارتباطی نیست. یک کار هنری هیچ کاری ندارد کە با ارتباطات انجام دهد. یک کار هنری شامل کمترین بیت اطلاعاتی هم نیست. در واقع، یک رابطەی وابستە میان کار هنری و عمل مقاومت وجود دارد.کاری برای انجام دادن با اطلاعات و ارتباطات بە عنوان عمل مقاومت ، هست .این رابطەی مرموز میان کار هنری و عمل مقاومت هنگامی کە مردان و زنانی کە مقامت می کنند،[در حالی کە] هیچ کدام نە وقتش را دارند و نە الزامات فرهنگی معمولا کمترین ربطی بە هنر دارند، چیست ؟ من نمی دانم. مالرو (Andre Malraux ) یک مفهوم فلسفی قابل تحسین را توسعە داد. او چیز بسیار سادەای دربارەی هنر گفت. او گفت کە هنر تنها چیزی است کە در مقابل مرگ مقاومت می کند. بیاید بە آغاز برگردیم: کسی کە کار فلسفی می کند چە کاری انجام می دهد؟ آنها مفاهیم را می سازند. من فکر می کنم کە این شروع (تولد) یک مفهوم فلسفی شگرف است. دربارەی آن فکر کنید... چە چیزی در برابر مرگ مقاومت می کند؟ تنها لازم است بە یک مجسمەی متعلق بە ٣ هزار سال قبل از عصر حاضر نگاه کنید تا بفهمید کە جواب مالرو تا چە حد شگرف است. بعد از این ما می توانیم بگوییم - البتە نە بە خوبی آن - نظرگاهی کە ما دربارەی آن تامل می کنیم ، [این است] کە هنر مقاومت می کند ، حتی اگر تنها چیزی نباشد کە مقاومت می کند. از این رو میان عمل مقاومت و یک کار هنری رابطەی نزدیکی برقرار است. هر عمل مقاومتی یک کار هنری نیست، حتی اگر درون یک روش خاص، همان باشد. و هر کار هنری یک عمل مقاومت نیست حتی اگر باز درون یک روش خاص ، همان باشد.



نگاهی بە مورد استراب ها (Straubs) بیاندازیم، برای مثال ، زمانی کە آنها عمل قطع ارتباط صدا و تصویر را انجام می دهند. آنها رویکردی بە این صورت دارند: صدا  برمی‌خیزد ، برمی‌خیزد ، برمی‌خیزد و آن چیزی است کە دربارەی عبورِ از زیرِ برهنەگی [و عریانی] صحبت می کند، یک زمین خالی از سکنە کە تصاویر بە ما نشان می دهند، تصویری کە هیچ کاری برای انجام دادن با صداتصویر (sound image) ندارد. این امر بیانی برخواستە در هوا چیست در حالی کە ابژەاش زیرِ جهان عبور می کند؟ مقاومت. عمل مقاومت. و در همەی کارهای استرابها، امر بیانی یک عمل مقاومت است. از فیلم Moses تا آخرین جملە کافکا  Not Reconciled یا باخ - بە ترتیب بە آنها اشارە نمی کنم - . امر بیانیِ باخ موسیقی اوست کە یک عمل مقاومت است، یک مبارزەی فعالانە علیە تفکیک امر کفر آمیز و امر مقدس. عمل مقاومت در موسیقی با یک گریە تمام می شود. درست مانند گریەای کە در اپرای Wozzeck وجود دارد، درون باخ نیز وجود دارد : " بیرون! بیرون! برو بیرون! نمی خواهم ببینمت!" هنگامی کە استرابها یک تاکید را درون این گریە جای میگذارند، در گریەی باخ، یا گریەی پیرزن اسکیزوفرنیایی در فیلم Not Reconciled ، آن را بە دو جنبە حساب می کنند. عمل مقاومت دو چهرە دارد.یکی انسان و دیگری کار هنری است. تنها عمل مقاومت در مقابل مرگ مقاوت می کند، یا بە عنوان یک کار هنری یا بە عنوان مبارزەی انسان.
 چە رابطەای میان مبارزەی انسانی و کار هنری وجود دارد؟ نزدیکترین جواب و در کل برای من، مرموزترین رابطە ای کە وجود دارد دقیقا آن چیزی است کە پاول کلە (Paul Klee) گفت : " می دانی، مردم از دست رفتەاند." مردم از دست رفتەاند و درهمان حال، آنها از دست نرفتەاند. مردم از دست رفتەاند یعنی اینکە وابستگی بنیادی میان یک کار هنری و مردمی کە هنوز وجود ندارند (هنوز شکل نگرفتەاند)، هیچگاه شفاف نبوده است.کار هنری ای وجود ندارد کە مردمی را کە هنوز وجود ندارند را فرانخواندە باشد.

*این متن  گزیدەای از کتاب Two Regimes of Madness: Texts and Interviews 1975-1995 می باشد، کە قسمت ترجمە شدە بە صورت PDF در سایت http://straub-huillet.com/ قابل دسترس است.  ? What is the Creative Act 
** مترجمان بە انگلیسی : Ames Hodges and Mike Taormina
*** ترجمە نیاز بە ویرایش دارد.

فرانکو بیفو براردی دربارەی رقابت ریاست جمهوری آمریکا بە عنوان یک شوی تلویزیونی
ترجمە: دیاکو

بعد از تابستان تحقیرآمیز یونان، پاییز دست رد زدن بە سینەی مهاجران رسید، بعد زمستان تجزیەی اروپا و در آخر بهار دونالد ترامپ.
نمی دانم کە ترامپ انتخابات نوامبر را برندە می شود یا نە، اینطور فکر نمی کنم، با اینکە نظرسنجی ها اختلاف جزئی میان ترامپ و کلینتون را نشان می دهند. در هرصورت صعود چشمگیر او نیاز بە فهمیدە شدن دارد.

بیایم از قبل ترها شروع کنیم. برای کارگران آلمانی، فقر و تحقیر توسط تجاوز مالی انگلو-فرانسوی اتفاق افتاد، هیتلر گفت : شما نە استثمار شدەاید و نە کارگران بیکار شدە  هستید، شما آریایی های پیروزمند هستید. ناسیونال سوسیالیسم از این تغییر در ادراک [و فهم] بیرون آمد.
تغییر مشابە خود-ادراکی و چشم انداز سیاسی ارائە شدە امروزە توسط یک محدودەی وسیع از ترامپ بە پوتین و [همچنین] شامل کاتزیسنکی، اُربان ، لوپن، بوریس جانسون و... آنها برای فقیر کردن کارگران اروپایی-امریکایی بە سادگی می گویند : " فکر کردن بە خودتان را بە عنوان کارگران شکست خوردە متوقف نمایید، بە خودتان بە عنوان نژاد سفید پوست دوبارە برخواستە فکر کنید."
دینامیک هایی کە ناسیونالیسم سوسیالیسم را بە قدرت رساند دوبارە راه اندازی شدە اند. ضمنا ، در حوزە مدیترانە، نظم استعماری قدیمی در حال سقوط است. رکود و فقیر شدن همزمان طبقەی کارگر سفیدپوست و ذوب شدن نظم ژئوپلتیک یک فرم اصیل از خشونت ناسیونالیسم سفیدپوستی را تولید کردە است.
ترامپ و رشد نیروهای راست افراطی در اروپا، یک سوبژکتیویتە در رابطە با هویت استعماری و نژادی را می پرورانند کە آن را بە عنوان نتایج اقتصادی، جمعیتی و ژئوپلتیکی در حال زوال خودشان، متداول کردەاند . نزاع درازمدت بین جهانی‌شدن نئولیبرالی و ناسیونالیست ضدجهانی‌شدن بە سمت یک فاجعە می رود.
اوباما بە سوال روزنامەنگارانی کە دربارەی پیروزی ترامپ در حزب جمهوری خواه پرسیدە بودند ، با طنز هوشمندانەای جواب دادە بود : " ما دربارەی سرگرمی حرف نمی زنیم، این یک شوی تلویزیونی نیست، این رقابتی است برای ریاست جمهوری ایالات متحدە..." متاسفانە، اوباما اشتباه می کند. مرزهای میان سیاست و شوی تلویزیونی عوض شدەاند. و عقلانیت سیاسی مدرن بە نظر می رسد کە از فهمیدن این [نوع] رقابت برای ریاست جمهوری ایالات متحدە ناتوان است، در واقع، یک شوی واقعی است. اوباما تبدیل بە کاراکتر شوی‌ای شدە است کە ترامپ در راه آن است کە کارگردانی اش را بەە عهدە بگیرد.
ایتالیایی ها قبلا تجربە این مخلوط نمایش مسخرە و اقتدارگرایی را داشتەاند. برلوسکونی با یک کمپین تبلیغاتی تجاری بە صحنە آمد کە مبنای اش دو واژە از فرهنگ فوتبال بود : برو جلو ایتالیا (Forza Italia) .  در این مورد نیز سیاست مداران قبلی نظری طنزآمیزانە داشتند، کە انتخابات سرگرمی نیست. در مارچ ١٩٩٤ ، برو جلو ایتالیا (Forza Italia) انتخابات را برد، و زبان سیاسی را برای همیشە تغییرشکل داد.
سیاست مداران سنتی فکر می کنند کە سیاست یک گفتمانِ شامل همەی حوزەهای عمومی است، کە تبلیغات تنها زیرمجموعەای خاص از این گفتمان عمومی است. با این حال برلوسکونیی نشان داد کە سیاست اکنون یک زیرمجموعە از گفتمان رسانە است.
پیروزی ترامپ از منظر سیاسی غیرقابل توضیح است. با این حال آنهایی کە در انتخابات مقدماتی جمهوری خواهان بە او رای دادند و آنهایی کە شاید در نوامبر بە او رای می دهند، بە عرصە سیاسی تعلق ندارند، بلکه بە عرصەی رسانەی شوی تلویزیونی تعلق دارند.
اوباما در طی سفرهای دیپلماتیک‌اش در آسیا ، بە متحدان سیاسی اش، آنهایی کە از بیانات ترامپ تنفر داشتند، اطمینان داد و گفت ،" کسی کە چنین نظراتی را بیان کردە است چیز زیادی دربارەی سیاست خارجی و سیاست اتمی و در کل، دربارەی جهان نمی داند."
بدیهی است کە اوباما راست می گوید : ترامپ پر از حماقت است کە از منظر تاریخی، اقتصادی و انسان شناسانە نسبت بە چیزی کە دربارەاش حرف میزند، جاهل است ، اما بە نظر می رسد اوباما بی توجە بە این قضیە است کە در دورەی معاصر، حماقت و جهالت مانعی در راه رسیدن بە قدرت[سیاسی] نیست.
آمریکایی ها دوبار بە فردی رای دادند کە باور داشت طالبان تبدیل بە یک گروه راک می شود. تا زمانیکە طالبان با یک حملەی هوایی بە برج های منهتن وارد شد. آن فرد تاریخ جهان را تغییر داد، جنگی نامتناهی را شروع کرد کە بخش وسیعی از جهان را نابود کرد. ما باید کاملا فهمیدە باشیم کە حماقت پتانسیل بالایی دارد هنگامی کە سُکانش  بە وسیلەی تحقیر و ناامیدی راندە شود.
جَزم نئولیبرالی اکثریت کارگران غربی را ناامید کردە است. و تا زمانی کە  چپ نیز خود شریک تجاوزات مالی می باشد، آنها نمی توانند بە عنوان کارگران استثمارشدە شورش کنند.
در ١٩٣٣ ، کارگران آلمانی بە حزبی رای دادند کە آنها را آریایی های سفید پوست و آلمانی خواندە بود، و بە حزبی کە اعلام داشتە بود کە یهودی ها و مردمان رومانی دشمنان ابدی شان است. امروز کارگران اروپایی-آمریکایی می خواهند بحث های ترامپ ، همراه با پوتین ، لوپن و بوریس جانسون را بشنوند. آنها می خواهند کە بە آنها گفتە شود از نژاد برتر هستند ، و بر مهاجرین غالب و برتر هستند. و آنها را در اردوگاه های کار اجباری در امتداد تمامی سواحل مدیترانە محدود نمایند.
اکنون، همەی ما خوشحال هستیم زیرا کە در انتخابات ریاست جمهوری اتریش، راست افراطی تنها برندەی ٤٩.٧% آرا بود. [شرکت] مورگان استنلی کشورهای اروپایی را برای پیادەسازی کامل بازار آزاد بە تغییر قوانین شان ترغیب می کند. مرکل، اولاند ، والز و دیگر متحدانشان بدون تاخیر و با عجلە بە انجام دستورات سیستم بانکی، اطاعت می کنند.
آنها با بدترین شکل در حال سنگ فرش کردن راه هستند، آیا این را می دانند؟

منبع : http://www.versobooks.com/blogs/2665-the-borders-between-politics-and-reality-shows-have-shifted-franco-berardi-on-the-us-presidential-race-as-reality-show

دوشنبه 22 شهریور 1395

نامەیەک سەبارەت بە هونەر

نویسنده: دیاکو   طبقه بندی: همه و هیچ، 

بەشی ئەوەلی نامە

هەر وەک ئەو نووسراوەیەم بە نامە ناساندوە دەمهەوێ لە ئەوەل را ئاشکرای بکەم پێویست نازانم کە ئەو نووسراوەیە بیهەوێت سەبارەت بە هونەر باسی هەموو قۆناغەکانی بکات و ئەوەش نە لە توانای من دایە و نە قەول وایە کەسێک پەیدا ببێت کە بو ئاخرین جار قسە لەسەر هونەر بکات و تا ئەبەد کێشەکانی هونەر دوایی بێت. لاکان پەیوایە کە نامەی راستەقینە قەت نەناردراوە و نامەی راستەقینە نامەیەکە کە دوای نووسینی دەدرێ یان فڕێ دەدرێت و یان باشتر وایە بلێم قەت نانووسرێت ، بەڵام من بە پێچەوانە لام وایە کە خودی نامە و فەرمی نامە و ئەو پێوەندییەی کە لە نێوان نووسەر و خوێنەری نامەدا ساز دەبێت، ئەو خراپ و چاک تێگەییشتن لە نامە و تەواوی ئەو هەواڵانەی کە لە نامەکەدان و هەستێک لە ناو خوێنەر دا ساز دەکات – کە ئەو هەستە هیچ جودا لە هەستی خودی نووسەر نیە و گوژم و هێزی جەستەی خودی نووسەرن کە خویان لە ناو ووشەکان دا شاردوتەوە و بە رای من ووشە قەت ناتوانە هەموو هێزی جەستە لەناو خویدا سوار بکات – خودی راستیە. بەڵام من بەتەمام کە ئەو نامەیە لە ناو قدویەکی شووشە باوێم و فڕەی بدەمە ناو دەریایەک و تێنەگەم کە بەدەست کێ دەکەوێت ، چوون لام وایە ئەوجوورە ئاساتر دەتوانم قسە بکەم.
ئەو شتەی کە ئەمرۆ بە هونەر دەیناسین بەرهەمی دونیای مۆدێرنە ، من دەمهەوێ نێوان کاری هونەری (نەک هونەر) و فۆلکلۆری ناوچە جێاوازیەک دابنێم. ئەگەرکوو ئەورۆش دەبینین کە هیندێکی زۆر لە کارە هونەریەکان ئاوەڕوودانەوەیک بەرەو مێژووی پێش سەردەمی مۆدێرن دەکەن خود کارێکی مۆدێرنە. بۆ نموونە ماموەستا حەسەن زیرەک ناوەڕۆکی کارەکانی فۆلکی کوردین بەلام ئەو دام و دەزگایەی کە حەسەن زیرەک تەیدا کاری دەکرد پێکهاتەیەکی مۆدێرنە. ماموەستا حەسەن زیرەک لە ڕادیۆ تاران و بەغداد و کرماشان دا گۆرانی دەکوت و موچەیەکی فەرمی لە لایان سەیتەرەی ڕادیۆ بۆ بڕابۆوە. خودی رادیو دەستکەوتێکی گەورەی دونیای مۆدێرنەو لەسەر پێشکەوتنی دونیای مۆدێرن زۆری کاریگەری هەبوە. لە لایێکی ترەوە کاری هونەری حەسەن زیرەک لەگەڵ فۆلکڵۆر بێژەکان زۆری جیاوازی هەیە ، رەنگە لە ناوەرۆکدا زۆر وەک یەک بچن بەڵام کەسێک کە لە دێهاتێک قامی دەخوێند ، ئەگەر فەقیر بووبا رەنگە بۆ شایی و مەجلیسان چووباو هیندێکیان پوول یان شتی پێویست بۆ کۆکردباوە، ئەگەریش فەقیر نەبوایە ڕەنگە هەر وا بۆ دڵی خۆی و خەلک خوێندبای. بەڵام چ فەقیر بوایە و چ فەقیر نەبوایە، نەدەکەوتە ناو هەڵ و مەرجی کاپیتالیستیەوە - . قسەی من ئەوەیە لەئاخر دا پێکهاتەی کۆمەلایەتی و هەڵ و مەرجی ئابووری سەردەم و ناوچەیە کە کاریگەری زۆرتریان لەسەر هونەر هەیە تا ناوەرۆکی هونەر. 
ڕەنگە زۆر کەس بەو باوەرە بن کە کوردستان ئیستاکەش سەردەمی مۆدێرنی ئازموون نەکردووە ،من ماندوونەبونیی دەکەم لەو کەسانە کە خۆیان ماندوو کردوەو تا ئەو ئاستەی نامەکەیان خوێندەوە و باشتر وایە درێژە بە خوێندنەوە نەدەن. بە دەست پێ کردنی شۆرشگێری لە کوردستان لە سەردەمی مۆدێرن کە بە رای من لە سالەکانی ئەوەلی قۆرنەی ٢٠ دەست پێدەکات هیندێکی زۆر هونەرمەند لەگەڵ شۆرشەکان کەوتن و زۆرجار خۆیان شۆرشیان دەبردە پێش و کاریگەری زۆریان لەسەر مێژووی سیاسی کوردستان هەبوە – من لەو نامەیەدا نامهوێ مێژووی هونەرمەندانی کورد بنووسم کە ئەو کارە خۆی پێویستی بە کات و کەش و خوێندنەوەیەکی زۆری هەیە - ، بەلام سەبارەت بە گرینگی هونەر لەو سەردەمەدا دەبێ ئاماژە بەوە بکەین کە هونەرمەند هەم راستەوخە لە شۆرشی کوردی دا بو، هەم هونەرەکەی کە هەیبو – و پێش شۆرشەکانیش هەیانبو – بە سیاسەت گڕێی دەدا. موسیقای کوردی لەو سەردەمەدا شکلی گرت. بۆ نموونە ئێمە ناتوانین بە سیاچەمانە بلێین موسیقای کوردی چوون ناتوانە نوێنەری ناوچەی موکریان بێت، یان حەیرانی ناوچەی موکریان نوێنەری کوردی گۆران. بەڵام بە ناسیۆنالیزمی کورد موسیقای کوردی شکلی گرت هەر لەبەر ئەوەش لە ئەوەل را نێوان هونەری مۆدێرنی کوردی و سیاسەتی کوردی سەرەرای پێوەندی راستەقینە لە فەرمی سروود یان شێعری سیاسی پێوەندێکی نەهێنیش نێوان شێعر و موسیقای عاشقانەش لەگەڵ سیاسەتی کوردی پێکهات.
بەڵام هەروەک ناسیۆناڵیزمی کوردی نەیتوانی نوێنەری تەواوی کوردستان بێت، هونەری مۆدێرنی کوردیش نەیتوانی ئەو ئەرکە بەجێ بێنێت و تەنانەت لە درۆژم دا ئەو ئیدەعایەی هەیە. یەکێک لە رەخنە گەورەکانی کە لەسەر ناسیۆنالیزمە ئەوەیە کە دەیهەوێ خەڵکانێکی زۆر لە ژێر یەک زات (کورد بوون) لە دەوری خۆی کۆ بکاتەوە بە بێ ئەوەی جیاوازێکانی ئەو خەڵکانە بەرچاو بگڕێت ، وەک جیاوازی چینایەتی، جێندەری و ... ناسیۆنالیزمی کوردی ویستویەتی نواندنەوەی (Representation) هەموو خەڵکی کوردستان و داواکانییان بێت – لەو نامەیەدا بە پێویست نازانم ناسیۆنالیزمی کوردی و قەیرانەکانی شرۆڤەی بکەم - . ێینجا خودی نواندنەوە هەم لە پڕاتیکدا و هەم وەک تێگەیەکی فەڵسەفی کۆمەلایەتی تووشی قەیران بووە. نواندنەوە وەک تێگەیەک تەواوی سووژەکانی وەک یەک چاو لێدەکات. نیتچە پەیوایە کە یەک تەنیا یەک نیە و پڕە لە شتی جۆراوجۆر، یەکێک ڵەگەڵ یەکی دیکە پڕە لە جیاوازی .

آمار سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید این ماه :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بروز رسانی :